یکشنبه ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۳:۴۸
سابقه خیانت تاریخی جریان روشنفکری به قرارداد ترکمانچای می رسد

حوزه/ حجت ‌الاسلام و المسلمین علی واعظی‌وزنا، با اشاره به کتاب «در خدمت و خیانت روشنفکران» جلال آل ‌احمد، به تحلیل نقش مخرب برخی جریان‌های روشنفکری در نقاط عطف تاریخ معاصر ایران پرداخت و مصادیقی چون خیانت میرزا ابوالحسن ‌ایلچی در قراردادهای ترکمنچای و گلستان، و نقش محمدعلی فروغی در براندازی مشروطه و استقرار دیکتاتوری پهلوی را برشمرد.

حجت ‌الاسلام و المسلمین علی واعظی‌وزنا از مبلّغین شهرستان آمل، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به کتاب «در خدمت و خیانت روشنفکران» جلال آل ‌احمد اظهار داشت: مرحوم آل‌ احمد در این اثر به واکاوی نقش قشر روشنفکر که در دو سده اخیر در ایران پدیدار شد، پرداخته و زوایایی از عملکرد آنان را روشن کرده است.

کارشناس دینی با اشاره به نمونه های بسیار از خیانت های روشنفکران خاطرنشان کرد: نمونه نخست به دوران قاجار و جنگ‌های ایران و روس باز می ‌گردد. متأسفانه در پی آن جنگ‌ ها و با انعقاد دو قرارداد ننگین ترکمنچای و گلستان، بخش‌ های وسیعی از خاک ایران جدا شد.

ریاست دانشگاه پیام نور آمل خاطرنشان کرد: در متن بستن این قراردادها، شخصیتی به نام میرزا ابوالحسن‌ایلچی، وزیر امور خارجه وقت، نقش ایفا می ‌کند. وی با اشاره به روایتی تاریخی تصریح کرد: پس از امضای قرارداد، حکومت قاجار مبلغ کلانی معادل ۱۰۰ میلیون (واحد پول آن زمان) را در اختیار ایلچی قرار داد تا با تقدیم آن به روسیه، قرارداد را باطل و شهرهای جدا شده را بازپس گیرد.

استاد مدرسه علمیه امام حسن عسکری (ع) آمل تأکید کرد: متأسفانه میرزا ابوالحسن‌ایلچی به این وظیفه عمل نکرد. وی تنها رسید ۱۰ میلیون را ارائه داد و ۹۰ میلیون باقی مانده را حیف و میل نمود. اگر این خیانت رخ نمی‌ داد و تمام مبلغ به دولت روس می ‌رسید، چه بسا سرنوشت آن مناطق عوض می‌ شد و این خیانت بزرگ به تمامیت ارضی کشور اتفاق نمی ‌افتاد.

وی با اشاره به تداوم این الگو در نهضت مشروطه افزود: نمونه بارز دیگر، وقایع پس از شهادت شیخ فضل‌ الله نوری (ره) است. فریاد شیخ شهید این بود که این مشروطه، مشروطه حقیقی نیست و به استعمار و عقب‌گرد می ‌انجامد. اما جریان‌ های روشنفکری وقت موجب اعدام ایشان شدند.

حجت ‌الاسلام و المسلمین واعظی‌ وزنا ابراز داشت: پس از شهادت شیخ، دیگر بزرگان مشروطه مانند آیات بهبهانی و طباطبایی که به حقانیت سخن شیخ پی برده بودند، در فاصله کوتاهی در تهران ترور شدند. یعنی به محض اینکه دریافتند حق با شیخ نوری بوده و خواستند آن را اعلام کنند، به قتل رسیدند.

ریاست دانشگاه پیام نور آمل با اشاره به سرنوشت آخوند خراسانی خاطرنشان کرد: هنگامی که مرحوم آخوند خراسانی، مرجع تقلید وقت، از حقیقت ماجرا آگاه شد، قصد ورود به ایران را کرد، اما هیچ‌یک از بیانیه‌ها و پیام‌های وی منتشر نمی‌شد. ایشان ناگزیر شخصاً به سمت ایران حرکت کرد، اما در آستانه ورود به کشور، به شهادت رسید. اینجا ردپای نفوذ و خیانت را به وضوح می‌بینیم.

وی با اشاره به مفهوم ‌سازی جلال آل ‌احمد تصریح کرد: آل‌احمد این نفوذ را در قالب «روشنفکری» تحلیل می ‌کند. نمونه سوم و بسیار مهم، محمدعلی فروغی است. او که خود از چهره‌های مشروطه‌خواه به شمار می‌رفت، مانعی برای تداوم مشروطه اصیل شد.

کارشناس دینی تأکید کرد: در سال ۱۳۰۰ شمسی، فروغی زمینه ‌ساز ظهور دیکتاتوری رضاخان شد و به مشاور اصلی او تبدیل گردید؛ در حالی که شعار مشروطه‌خواهی، آزادی و مجلس می‌داد، عملاً بانی استقرار یک حکومت دیکتاتوری شد.

استاد مدرسه علمیه امام حسن عسکری (ع) آمل افزود: خیانت این جریان با سقوط رضاخان هم پایان نیافت. هنگامی که انگلیسی ‌ها او را برکنار کردند و فضایی برای تغییر به وجود آمد، بار دیگر محمدعلی فروغی وارد عمل شد و با نقش‌آفرینی در به قدرت رساندن محمدرضا پهلوی، بقای خاندان پهلوی را تضمین کرد. بنابراین، خاندان پهلوی به معنای واقعی وامدار فروغی است.

وی در پایان گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری با هشدار تصریح کرد: این خیانت ‌ها مختص یک برهه نیست. در ۲۰۰ سال گذشته، تقریباً هر ۱۵ سال یک حادثه بزرگ در کشور رخ داده و در هر یک، ردپای خیانت جریان‌های روشنفکری را شاهد بوده‌ایم. این الگویی است که ادامه دارد و نیاز به هوشیاری و مراقبت فراوان دارد تا ملت ایران دیگر فریب چنین بازی‌هایی را نخورَد.

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha